T24 İnternet Gazetesinden Cengiz Anıl Bölükbaş, Mülkiye Müfettişlerinin ön raporuna ulaşarak, kamuoyuyla paylaştı.
Bölükbaş'ın T24'deki haberi şu şekilde;
Mülkiye müfettişlerinin, 78 kişinin yaşamını yitirdiği yangın faciasının yaşandığı Grand Kartal Oteli ile ilgili ön raporunda, tesisi denetleme yetkisinin Bolu İl Özel İdaresi’nde bulunduğu belirtildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ve Bolu Belediyesi’nin yetkileri ile ilgili tartışmaya girilmeyen raporda, tesise daha önce farklı tarihlerde üç kez ruhsat veren kurumun Bolu İl Özel İdaresi olduğu, itfaiye raporu ile Kültür ve Turizm Bakanlığı raporlarının da ruhsat dosyasının parçası niteliğini taşıdığı vurgulandı. Ruhsat tarihinden itibaren Bolu İl Özel İdaresi’nin 2011-2024 tarihleri arasında tesiste beş kez denetim yaptığının anlatıldığı raporda, buna rağmen yangın güvenlik önlemlerinin denetlenmediği, itfaiyenin yeniden inceleme yaparak rapor hazırlaması ve bu raporun denetim dosyasına konulması konusunda adım atılmadığı belirtildi. Raporda, denetime ilişkin eksikliklerin zamanında tespit edilmesi için gerekli kararları almadıkları ve asgari özeni göstermedikleri gerekçesiyle, Bolu İl Özel İdare Genel Sekreteri Sırrı Kösterili ile İl Özel İdare Genel Sekreter Yardımcısı Bünyamin Bal‘ın hukuki sorumlulukları olduğu tespit edildi. Müfettişler, Kösterili ve Bal hakkında soruşturma izni verilmesi gerektiğini belirtti. Savcılık soruşturması kapsamında tutuklanan Kösterili ise ifadesinde sorumluluğun Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda olduğunu söyledi. Kösterili ile birlikte tutuklanan Bal ise yangın denetimi konusunda yetkili olmadıklarını vurguladı.
Bolu'daki Kartalkaya Kayak Merkezi'nde bulunan Grand Kartal Otel'de yaşanan ve en az 36'sı çocuk 78 kişi hayatını kaybettiği yangın faciasıyla ilgili soruşturma devam ederken, İçişleri Bakanlığı tarafından görevlendirilen mülkiye müfettişleri de 30 Ocak’ta ön inceleme raporunu tamamladı. Ön inceleme raporuna T24 ulaştı.
Raporda, yangın felaketinin gerçekleştiği Grand Kartal Otel’inin İl Belediyesi sınırları dışında İl Özel İdaresinin yetki alanında olduğu belirtildi. Bununla birlikte, raporda İl Özel İdaresi’nin yetki ve imtiyazlarına yönelik olarak, “5302 sayılı İl Özel idaresi Kanunu'nun 7'nci maddesinde İl Özel İdaresinin yetki ve imtiyazları sayılmıştır. Bu yetkilerden birisi de maddenin (g) bendinde düzenlendiği üzere belediye sınırları dışındaki gayri sıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermek ve bu işyerlerini denetlemektir” denildi.
Raporda, İl Özel İdaresince; Grand Kartal Otel için 26 Kasım 2007, 3 Mart 2008 ve 29 Aralık 2015’te olmak üzere 3 adet işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği yer aldı. Raporda, ruhsatların adres ve şirket ismi değişikliklerinden dolayı değiştirildiği ve her seferinde bir önceki ruhsatın iptal edildiği vurgulandı.
Otel, İl Özel İdaresi’nce 5 kez denetlenmiş
Raporda, otelin Bolu İl Özel İdaresi’nce 17 Mart 2011, 28 Ocak 2016, 21 Ocak 2019, 8 Şubat 2021 ve 14 Şubat 2024 tarihleri olmak üzere 5 kere denetlendiği bilgisi yer aldı. Mutfak bölümleri, gıda hazırlama gıda muhafazası, içme ve kullanma suyu temin şekli analiz raporu, havalandırma sistemi, personel hijyeni ve gıda güvenliği alanlarında denetim yapıldığı belirtildi. Denetim yapan personelin sağlık teknisyeni ve gıda mühendisi olması sebebiyle kendi alanlarında denetim yaptıkları bilgisi yer aldı. Bu denetimlere dair her yıl denetleme yapacak komisyonun oluşturulması için Ruhsat Denetim Müdürlüğü’nce İl Özel İdaresi Sekreteri’nden “olur” alındığı ifade edildi.
Raporda, bu denetimler “iyi niyetli denetim” olarak kabul edildi ancak Gayrı Sıhhi İl Özel İdaresi Kanunu’na göre belediye sınırları dışındaki istirahat ve eğlence yerlerini denetmek konusunda yetkinin de İl Özel İdaresi’nde bulunduğuna işaret edildi. Yapılan denetimlerin yasanın işaret ettiği kapsamda olmadığı, eksikler bulunduğu vurgulandı.
“Ruhsatın geçerliliğine ilişkin denetim asıl içeriği oluşturmalıydı”
Raporda, denetimlerin kısmi olarak doğru yapıldığı, ruhsat düzenlenirken yangın raporu alınması gibi uygulamaların denetimlerde de tekrarlanması, ruhsatın geçerliliğine ilişkin denetimin asıl içeriğini oluşturması gerektiği aktarıldı.
Raporda, konuyla ilgili olarak şu ifadeler yer aldı:
“Nihayetinde İl Özel İdaresi’nin, Kanunla verilen yetki doğrultusunda yaptığı esas işlem işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlemesi işleminin kendisi olup; "Denetim" ise idarece ruhsatın düzenlenmesi ile doğan ve takdir hakkı bulunmadan bağlı bir yetki gibi yapılması zorunlu bir idari işlem olarak, ruhsatın varlığına etki edecek içerikte olması gereklidir.”
“Yangın güvenlik önlemlerinin güncelliğine ilişkin yeni belge istemesinin önünde engel yok”
Raporda, İl Özel İdaresi’nin denetimlerde yangın güvenlik önlemlerinin güncelliğini koruyup korumadığının anlaşılabilmesi için yeni bir belge isteyebileceği aktarıldı. Raporda ayrıca, İl Özel İdaresi’nin resen harekete geçerek bu belgeyi düzenleme yetkisi olan kurum ile yazışma yapmasına engel bir durumun olmadığı belirtildi.
Raporda, şu ifadeler yer aldı:
“Denetim şekli, neredeyse Bolu İl Özel idaresinin kuruluşundan bu yana, alışılagelmiş bir uygulama olarak yapılmakta, bunun nedenlerinden birisini ise teknik personel ağırlıklı olarak oluşturulan birim personeline yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatları kapsamında yapılacak denetimlere esas hizmet içi eğitim programı planlanmamış olmasıdır.”
Genel sekreter ve yardımcısı “hukuken sorumlu” bulundu
Raporda, otelde belli dönemlerde denetim yapıldığı, ancak yapılan denetimlerin içeriğinin doğru ve etkin bir şekilde planlanmadığı ifade edildi.
Bu nedenlerden dolayı, gözetim, sevk ve idare yetkisini etkin bir şekilde kullanmayarak, denetime ilişkin eksikliklerin zamanında tespit edilmesi için gerekli kararları almadığından Genel Sekreter Sırrı Kösterili’nin hukuken sorumluluğu olduğu belirtildi.
Ayrıca, görev, yetki ve çalışma yönergesinde uzunca bir süreden beri kendisine bağlı birim olarak çalışan ruhsat ve denetim müdürlüğünün yaptığı iş ve işlemlerinden olan işyeri açma ve çalışma ruhsatı denetimlerinden kendi yaptığı evrak sevk işlemleri ile haberi olmasına rağmen, içerikleri konusunda asgari özeni göstermediği, 6 ay aralıklarla yaptığı müdürlük denetimlerinde sadece istatistiki verilere bağlı kalarak, iş ve işlemlerin esasına girmeden denetime ilişkin eksikliklerin zamanında tespit edilmesi için gerekli kararları almadığından Genel Sekreter Yardımcısı Bünyamin Bal’ın da hukuken sorumlu olduğu ifade edildi.
Raporda, Kösterili ile Bal hakkında soruşturma izni verilmesi gerektiği belirtildi. Her iki isim savcılık soruşturması kapsamında da tutuklanmıştı.
Personellerin uzmanlık alanlarıyla ilgili denetim yaptığı vurgulandı
Ruhsat biriminde görevlendirilerek denetimlere katılan personelin ise kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili konular kapsamında denetim yaptığı ve denetime esas mevzuat anlamında özel bir hizmet içi eğitime tabi tutulmadıklarından dolayı hukuki sorumluluklarının bulunmadığı vurgulandı.
